Znajdujący się w Żeleznogorsku w Kraju Krasnojarskim reaktor ADE-2 działał przez 46 lat. Produkcję plutonu zakończono co prawda kilkanaście lat temu, jednak urzadzenie działało nadal produkując energię dla 100 000 mieszkańców miasta.
W 2008 roku wyłączono dwa inne reaktory o podobnym przeznaczeniu. 20 kwietnia wygaszony został reaktor ADE-4 w Seversk/Tomsk-7, natomiast w czerwcu reaktor Siewiersk ADE-5.
Pluton jest pierwiastkiem chemicznym odkrytym w ramach Projektu Manhattan w 1941 roku. W przyrodzie występuje rzadko, śladowe ilości można znaleźć w rudzie uranu. W sposób sztuczny pluton uzyskuje się bombardując uran jądrami deuteru.
Jego izotopy, 239Pu i 244Pu, wykorzystywane sa do produkcji broni jądrowej. Okres połowicznego rozpadu izotopu 244Pu wynosi 80 milionów lat, co plasuje go na pierwszym miejscu najcięższych nuklidów pierwotnych naszej planety.
Na mocy porozumienia z 13 kwietnia podpisanego przez amerykańską sekretarz stanu Hillary Clinton oraz rosyjskiego ministra spraw zagranicznych Siergieja Ławrowa wspomniane kraje zmniejszą swój arsenał o 34 tony plutonu. Mimo zakończenia Zimnej Wojny w Rosji składowane są wielkie zapasy tego pierwiastka. Ich rozmiar został utajniony. Według Ławrowa koszty unieszkodliwiania rosyjskiego plutonu pochłoną 2,5 miliarda dolarów, z czego 400 milionów ma być przekazane przez USA.
Kombinat górniczo-chemiczny w Żeleznogorsku (Zheleznogorsk) mieści się około 70 km na północny wschód od miasta Krasnojarsk. Powstał w 1950 roku jako miejsce produkcji elementów broni jądrowej. Ostatnie dziesięciolecia rozszerzyły działalność na rakiety balistyczne okrętów podwodnych oraz produkcję wojskowych i cywilnych satelitów.
elektrownieatomowe.info / NR

