Powrót do Strony Głównej
Strona główna   fakty   Inne
Międzynarodowa Skala Zdarzeń Jądrowych INES
2009-04-02
Ogólny opis Skali INES

Międzynarodowa Skala Zdarzeń Jądrowych (ang. INES, The International Nudear Event Scale) umożliwia szybkie i merytorycznie jednoznaczne informowanie społeczeństwa o zagrożeniach spowodowanych zdarzeniami w obiektach jądrowych. Ułatwia również ich poprawną interpretację przez specjalistów, przedstawicieli mediów i społeczeństwo.
Skalę INES opracowała grupa specjalistów z różnych krajów, powołana przez Międzynarodową Agencję Energii Atomowej (IAEA) oraz Agencję Energii Jądrowej (NEA/OECD). W pracach nad przygotowaniem Skali uwzględniono wyniki międzynarodowych spotkań poświęconych ogólnym zasadom jej tworzenia oraz doświadczenia wielu krajów (m.in. Francji i Japonii) stosujących u siebie skale zdarzeń jądrowych oparte na podobnych zasadach.
Początkowo Skalę INES wprowadzono na próbę jedynie do opisu i klasyfikacji zdarzeń w elektrowniach jądrowych, a następnie rozszerzono ją i przystosowano do opisu wszystkich zdarzeń związanych z materiałami promieniotwórczymi lub promieniowaniem oraz do wszelkich zdarzeń występujących podczas transportu materiałów promieniotwórczych. Skala INES jest obecnie z powodzeniem stosowana w ponad 60 krajach.
System informacyjny INES to utworzona na życzenie zainteresowanych krajów członkowskich sieć powiadamiania, za pomocą której Krajowi Przedstawiciele INES z 60 państw dostarczają i otrzymują na Formularzach Oceny Zdarzeń oficjalne informacje dotyczące zdarzeń jądrowych. Formularze Oceny Zdarzeń stosuje się wówczas, gdy są one istotne ze względu na:
  • bezpieczeństwo eksploatacyjne obiektów jądrowych (INES. poziom 2 i wyżej).
  • zainteresowanie społeczeństwa (INES. poziom 1 I poniżej).
Taki sposób przekazywania informacji doprowadził do utworzenia w każdym spośród 60 państw struktury, dzięki której wszystkie zdarzenia są szybko oceniane za pomocą wspólnej klasyfikacji INES, co ułatwia powiadamianie i przekazywanie informacji na zewnątrz.
Skala dzieli zdarzenia na siedem poziomów; wyższe poziomy (4-7) noszą nazwę awarii a niższe poziomy (I -3) incydentów. Zdarzenia, które nie mają znaczenia dla bezpieczeństwa, są nazywane odstępstwami i zostały sklasyfikowane na poziomie 0 - poniżej skali. Natomiast _poza skalą' klasyfikowane są zdarzenia zupełnie nie związane z bezpieczeństwem jądrowym. Struktura Skali, przedstawiona na sąsiedniej stronie w formie tabeli, zawiera w pierwszej kolumnie kluczowe hasła. Każdy poziom bezpieczeństwa jest określony szczegółowo w publikacji INES. User"s Manuał. Zdarzenia rozpatruje się w kontekście trzech atrybutów lub kryteriów bezpieczeństwa określonych w każdej z kolumn: skutki poza obiektem, skutki w obiekcie i naruszenie wielostopniowych zabezpieczeń.
Druga kolumna tabeli odnosi się do zdarzeń, którym towarzyszy uwolnienie substancji promieniotwórczych poza teren obiektu. Zdarzenia te wywołują szczególne zainteresowanie społeczeństwa, gdyż tylko one mogą mieć bezpośredni wpływ na narażenie ludności na promieniowanie. Najniższy - 3 poziom tej kolumny przypisano uwolnieniom, które powodują, ze najwyższa dawka, jaką otrzymuje osoba znajdująca się poza obiektem, równa jest ok. 1/10 rocznej dawki granicznej ustalonej dla ogółu ludności. (Wielkość ta jest zwykle równa ok. 1/10 średniej dawki rocznej pochodzącej od naturalnego Ha promieniowania). Najwyższy - 7 poziom tej kolumny odpowiada wielkiej awarii jądrowej, powodującej poważne skutki zdrowotne i środowiskowe na znacznym obszarze.
Trzecia kolumna tabeli przedstawia skutki zdarzeń odczuwane na terenie obiektu. Zdarzenia takie zajmują na Skali przedział od poziomu 2 (skażenie i/lub napromieniowanie pracownika powyżej dopuszczalnego limitu) do poziomu 5 (powa2ne uszkodzenie obiektu, np. stopienie rdzenia reaktora).
Wszystkie obiekty jądrowe są zaprojektowane w taki sposób, aby ko¬lejne bariery bezpieczeństwa zapobiegały wystąpieniu awarii lub ograniczały jej skutki zarówno w obiekcie, jak i poza obiektem, a skuteczność ich jest zwykle proporcjonalna do potencjalnych zagrożeń. Znaczące skutki awarii mogą wystąpić tylko po zniszczeniu wszystkich barier bezpieczeństwa. Podejście takie określane jest terminem „obrony w głąb". Czwarta kolumna odnosi się do zdarzeń w obiektach jądrowych lub podczas trans¬portu materiałów promieniotwórczych, w wyniku których zostały uszkodzone elementy wielostopniowych zabezpieczeń. Kolumna ta obejmuje zdarzenia odpowiadające na Skali poziomom 1-3.
Zdarzenie, którego oceny można dokonać na podstawie kilku kryteriów jest zawsze klasyfikowane według kryterium odpowiadającego najwyższemu zagrożeniu.
Zdarzenia, które nie osiągają poziomu żadnego z kryteriów, są klasyfikowane poniżej skali na poziomie 0.
W tabeli umieszczonej na ostatniej stronie podano typowe opisy zdarzeń na każdym poziomie wraz z przykładami klasyfikacji zdarzeń, które miały miejsce w przeszłości w różnych obiektach jądrowych.






Stosowanie Skali
  • Podręcznik użytkownika Skali INES (INES. Usefs Manuał) zawiera szczegółowe procedury klasyfikacji zdarzeń. Niniejsza publikacja nie powinna być stosowana jako ostateczny klucz do ich klasyfikacji, ponieważ poda¬je tylko przykłady zdarzeń na każdym poziomie, a nie ich pełne definicje.
  • Skalę INES stosuje się bezpośrednio po wystąpieniu zdarzenia. Nie¬kiedy jednak zrozumienie lego co się stało i ocena skutków zdarzenia wymagają więcej czasu. W takich rzadkich przypadkach należy podać ocenę wstępną, a później ją potwierdzić lub - po uzyskaniu dodatkowych informacji - zmienić klasyfikację zdarzenia.
  • Skala nie zastępuje kryteriów przyjętych przez różne kraje i organizacje międzynarodowe dla analiz technicznych zdarzeń i powiadamiania o nich urzędu właściwego ds. bezpieczeństwa jądrowego. Nie jest również jednym z elementów formalnych procedur postępowania, które istnieją w różnych krajach na wypadek nadzwyczajnych zagrożeń, obejmujących m.in. awarie radiologiczne.
  • Skala służy do opisu zdarzeń we wszystkich obiektach jądrowych. Jednakże w niektórych tego typu obiektach jest fizyczną niemożliwością wystąpienie zdarzeń powodujących uwolnienie do otoczenia znacznych ilości substancji promieniotwórczych. Należą do nich: reaktory badawcze, za¬kłady produkujące paliwo jądrowe i składowiska odpadów promieniotwórczych. Klasyfikacja zdarzeń w tych obiektach nigdy me będzie sięgała górnych poziomów Skali.
  • Wypadki przemysłowe lub inne zdarzenia nie związane bezpośrednio z technologiami jądrowymi lub radiacyjnymi nie podlegają klasyfikacji wg Skali INES i są określane jako -poza skalą". Na przykład, jeśli uszkodzenie turbiny lub generatora wpływa jedynie na ich dyspozycyjność, ale nie oddziałuje na funkcjonowanie urządzeń ważnych dla bezpieczeństwa jądrowego, to powinno być sklasyfikowane jako zdarzenie „poza skalą". Podobnie, zdarzenia takie jak pożar należy klasyfikować „poza skalą", je¬żeli nie stanowią potencjalnego zagrożenia radiologicznego i nie naruszają barier bezpieczeństwa.
  • Skala INES nie może służyć do wyboru zdarzeń umożliwiających wprowadzanie ulepszeń eksploatacyjnych i projektowych, często bowiem istotne, ze względu na bezpieczeństwo jądrowe, wnioski wynikają ze zdarzeń o stosunkowo niewielkim znaczeniu.
  • Skali me powinno się stosować do porównywania poziomów bezpieczeństwa w różnych krajach. Każdy kraj ma własne zasady powiadamiania ludności o mało istotnych zdarzeniach. Trudno byłoby więc zapewnić ścisłą między-narodową zgodność klasyfikowania zdarzeń, których ocena zawiera się mię¬dzy poziomem 0 i 1. Statystycznie mata i zmieniająca się z roku na rok liczba takich zdarzeń utrudnia ich porównywanie między poszczególnymi krajami.
  • Kryteria bezpieczeństwa jądrowego • ochrony radiologicznej oraz terminologia stosowana do ich opisania są różne w różnych krajach, choć -ogólnie rzecz biorąc - są porównywalne. Skala INES została opracowana z uwzględnieniem tego faktu.

Ekokalendarz
Poprzedni miesiąc
Marzec 2017
Następny miesiąc
PnWtŚrCzPtSoNd
2728
1
Kliknij, by przejść do strony z kalendarzem na ekologia.pl
2
Kliknij, by przejść do strony z kalendarzem na ekologia.pl
3
Kliknij, by przejść do strony z kalendarzem na ekologia.pl
4
Kliknij, by przejść do strony z kalendarzem na ekologia.pl
5
Kliknij, by przejść do strony z kalendarzem na ekologia.pl
6
Kliknij, by przejść do strony z kalendarzem na ekologia.pl
7
Kliknij, by przejść do strony z kalendarzem na ekologia.pl
8
Kliknij, by przejść do strony z kalendarzem na ekologia.pl
9
Kliknij, by przejść do strony z kalendarzem na ekologia.pl
10
Kliknij, by przejść do strony z kalendarzem na ekologia.pl
11
Kliknij, by przejść do strony z kalendarzem na ekologia.pl
12
Kliknij, by przejść do strony z kalendarzem na ekologia.pl
13
Kliknij, by przejść do strony z kalendarzem na ekologia.pl
14
Kliknij, by przejść do strony z kalendarzem na ekologia.pl
15
Kliknij, by przejść do strony z kalendarzem na ekologia.pl
16
Kliknij, by przejść do strony z kalendarzem na ekologia.pl
17
Światowy Dzień Morza
Kliknij, by przejść do strony z kalendarzem na ekologia.pl
18
Międzynarodowy Dzień Słońca
Kliknij, by przejść do strony z kalendarzem na ekologia.pl
19
Kliknij, by przejść do strony z kalendarzem na ekologia.pl
20
Kliknij, by przejść do strony z kalendarzem na ekologia.pl
21
Dzień Wierzby
Pierwszy Dzień Wiosny
Światowy Dzień Leśnika
Kliknij, by przejść do strony z kalendarzem na ekologia.pl
22
Dzień Ochrony Bałtyku
Międzynarodowy Dzień Wody
Kliknij, by przejść do strony z kalendarzem na ekologia.pl
23
Światowy Dzień Meteorologii
Światowy Dzień Lasu
Kliknij, by przejść do strony z kalendarzem na ekologia.pl
24
Kliknij, by przejść do strony z kalendarzem na ekologia.pl
25
Kliknij, by przejść do strony z kalendarzem na ekologia.pl
26
Kliknij, by przejść do strony z kalendarzem na ekologia.pl
27
Kliknij, by przejść do strony z kalendarzem na ekologia.pl
28
Kliknij, by przejść do strony z kalendarzem na ekologia.pl
29
Kliknij, by przejść do strony z kalendarzem na ekologia.pl
30
Kliknij, by przejść do strony z kalendarzem na ekologia.pl
31
Kliknij, by przejść do strony z kalendarzem na ekologia.pl
12
3456789
Imieniny: Amelii i Jana
2007 ÷ 2017 © PALECZNY
Elektrownie atomowe budowane są na całym świecie. Reaktory jądrowe wykorzystujemy do napędzania okrętów podwodnych, produkcji energii, badań naukowych. Być może wkrótce powstanie polska elektrownia jądrowa. Wyraź swoje poparcie dla atomu lub wyraź swój sprzeciw. Fakty, filmy o energii atomowej, zdjęcia EJ.